Koppelingen:
Vorig artikel: HOVEDRECHT
Volgend artikel: HOVELACHTICH
GTB Woordenboeken: ONW, WNT

HOVEL

Woordsoort: znw(m.)

Varianten: hoevel, huevel, heuvel, hevel

Modern lemma: heuvel

(hoevel, huevel; ook heuvel, hevel), znw. m. Ohd. hubil; hd. hübel; ond. huvel; vgl. ohd. hofar; ags. hofer, bult. Zie Franck op heuvel.
+1.  Heuvel. Kil. hovel, heuvel, collis.
Die berghen … ende hovelen of die cleyne berghen, Hs. Moll 5, 94b., Holland, 1440-1460
Die bergen (sellen) soeticheit drupen ende die hovelen sellen vloeyen melc ende honich, Getijdeb. S. 14b., Holland, 1465-1485

Onder den hovel die int middel des wijngarden is, Biënb. 71a., Holland, 1488

Want men noch daer siet die hoevelen des sandes ende die ringhe aen den oeveren, Publ. Limb. 19, 8 (Proza-Serv.), Limburg, 1460-1480

Een yeghelijc sal bedroeft die hovele sijnre verslagenre ghesellen, 59.

Alle hoevelen ende dallen, Hs. Serm. G. 334d., Noord-Oost Nederland, 1540-1560

Gaet int gebercht dijns geestes over alle hoevelen ende oneffenheit der crachten dijnre zielen, 8d., Noord-Oost Nederland, 1540-1560

In dat opclimmen quamen wy op een hoevel, welck Galilea ghenoemt is, Breidenb. 28r., Holland, 1488

Alle berch ende hoevel sal vernedert werden ende alle hoevelen sullen gheslecht worden, Hs. 71, Luc. 3, 5, Holland, 1401-1500.

Hy viel daer aen een hevele (: vele) ende op hem mede syn chevael, Troyen (hs.) 12799, Nederrijn, 1470-1480.

Up enen huevel ginc hi mede staen in midden van der stede, Sp. III 3, 42, 59, Vlaanderen, 1301-1325.

Die hovele sijn de werken dijnre hand, Vad. Mus. 2, 443, Holland/Vlaanderen/Brabant, 1399-1410  (er moet staan hemele, Ps. 102, 25: coeli, misschien verward met colles).
2.  Bult, bepaaldelijk bult op het lichaam, uitwas, bochel. Kil.hovel, hoevel, Sax. Sicamb. i. bult, gibbus, tumor.” Vgl. ags. hofer, bult.
Ic zie some met widen cuevelen crom gaen gelijc huevelen upghescorst met langen baerden, Sp. III 1, 37, 35, Vlaanderen, 1301-1325.
Tcruut ghestoten mit smeer verdrijft den huevel opter borst, Barth. 634a., Holland, 1485

Die hertoge Godevaert mitten hovel, Matth. Anal. 3, 79; 84, Holland, 1501-1600  (mitter hovel, l. mitten h.?).

Doe verrees an haer lijf voor ende after een hoevel, Pass. W. 35c., Holland, 1480

Nu so is een cameel meerder dan een paert ende dat heeft een hovel op den rugghe die is ghescapen als een sadel, Vaderb. 88b, Limburg, 1470  (aangeh. bij Oudem. 3, 176). Vgl. hovelich.