Koppelingen:
Vorig artikel: VORKERAC
Volgend artikel: VORMDRAGER
GTB Woordenboeken: ONW, WNT

VORLINC

Woordsoort: znw(m., o.)

Varianten: vorelinc, vorlinc, vuerlinc, vuirlinc, vorelanc

Modern lemma: voorlang, voorling/voorlang, voorling

(vore-, vor-, vuer-, vuir-, -lanc), znw. m. en o. Ags. furlang; eng. furlong; mnd. vorlink, vorlanck, ouder hd. forling (aangeh. bij Duc. op ferlingus).
Naam van eene lengtemaat; ook van eene land- of akkermaat, een halve morgen (Lübben u. Walther 509). Vgl. Beekman op vorlinc en Duc. op ferlingus “ferlingus terrae”. De eigenlijke beteekenis is “een vore lanc”; zie Skeat, Conc. Etym. Dict. 166; Clarc Hall, Ags. Dict. 112c, en vgl. Oorkb. Suppl. 266, 33: “van den oostende van sgraven sloote over an die Are te Haren VI voren lanc toe … dair vinde wi den grave arve, gherechte ende tiende …; ende (die) van der Neder Are VI vore lanc (var. voorlinc lanc) ende die van der Hoogher Are XII voerlinc lanc”, en ald. 34: dair sullen si horen upganc hebben an beyden siden XII voor lanc; … ende wat lant overblivet tuschen hoir XII voorlanghe toecomende an beyden siden, dat sel wesen enz.”; ook 267, 35 en 36: “XII voir lanc” en 37: “VI voir lanc”.
Quod vendidi … a Goude veteri sex vorlinc superius versus vene, Oorkb. 1, 191a (a. 1233), Holland/Vlaanderen, 1200-1400.
Quelibet hova lata erit triginta virgarum, in longitudinem continebit duodecim vorlinga, 216b (a. 1244).

Quelibet hova in latitudine tres vorlinghos, 2, 35a (a. 1260).

Longum ses vorling, 85a (a. 1269).

Dat wi … vercoft hebben drie voirlinghen opghaende te vryen eyghen, 350a (a. 1290).

Dat die van oude Calfsloo sullen hebben twaelf vuirlinghe uter Drecht; … dat al dat boven die twaelf vuirlinghe es, als ambocht, gherechte ende tiende ende eighen dat dat es onses heren, 418a (a. 1295).

Excepto uno vorlanc, mensurato brevi virga, virga undecim pedum, Chart. Arch. S. Marie 22, Holland, 1156  (te Utrecht), Oorkb. 1, 87b (a. 1156) ten onrechte “uno vorlant”); zoo nog eens ald. (Oorkb.: “vorlant”)

Dat hi hebbe te lene … den veen van der Lo op ses vurlanc van der Piclede, ambocht ende tiende, Suppl. Oorkb. 180, 88 (a. 1284), Holland/Vlaanderen.

H. achte hoeven breit ses vorelanc tusschen Waddingesvene ende die Goude, 182, 122, Holland/Vlaanderen.

— Om den broec te heynen … van 12 voirlinc lanc ende 22 gairden, coste tvoirlinc 12 d. Rek. d. Gr. 2, 71 (a. 1344), Holland, 1343-1344   (te Moordrecht).

VIII 1/2 vorlinge landes, Warfsconstit. 10 (a. 1445), Noord-Oost Nederland, 1407-1450.  Vgl. bij Molema 457: “voerling, bij Laurm. p. 73: “het tiende gedeelte van een juk, groot 30 roeden 14 voet 6 duim”.