Koppelingen:
Vorig artikel: cuman, cumanus
Volgend artikel: cumelike
Spreidingskaart: kuim

CUME

Woordsoort: bw.

Modern lemma: kuim

Middelnederlandsch Woordenboek: cume

Oudste attestatie: Limburg, 1240

Frequentie: totaal: 78, lexic.: 1, ambt.: 1, lit..: 76

Aangetroffen spelling: coym (3x), coyme (5x), cume (69x), kume (1x)

Spreiding: De vormen coym en coyme stammen uit Brabant-Oost.

Flexie: - 

Korte betekenis: nauwelijks; bijna; nauwelijks ... of

+1. Nauwelijks, ternauwernood, maar net, met pijn en moeite.
vix : cume   Bern. p. 342, r. 14, Limburg, 1240
Al beuende ghinghen de dieue dane. Ende cume lietsi als ic wane. Der moeder alleene ebben dat.   Rijmb. p. 792, r. 29-31, West-Vlaanderen, 1285
Mar herodes agrippa. Sijn neue volchdem na. Ende wroechden vor den keiser so. Dat hi cume der dod ontflo.   Rijmb. p. 645, r. 34-37, West-Vlaanderen, 1285
Wi vinden lesende van hem. Dat hi ghehelech was te+voren. Eer hi oit was gheboren. Ende hi cume spreken conde.   Rijmb. p. 349, r. 11-14, West-Vlaanderen, 1285
men vindet ganse also groot dat si bi+na sijn ghenoet des uoghels struus dat seggic iv dats inden berch van moniou ende inde nort+side van europen cume mach si van swareit lopen   Nat.Bl.D p. 138, r. 15-20, West-Vlaanderen, 1287
Erpia (l. Arpia) als adelinus cande es i uoghel van verren lande te strapidos (l. strapodes) inde wostine pleghen arpien te sine met ongre altoes uerladen cume machmense uersaden   Nat.Bl.D p. 134, r. 31-36, West-Vlaanderen, 1287
Entira (l. Emtra) es i dierkin diere uele in almaingen sijn hi ende soe doen als die wise ende vergadren hare spise mar die hie es uan vrecker wise ende die soe ghierech om hare spise onder derde om die somer+tijt om tetene als die somer lijd so+dat hi cume hem seluen gheuet dar hi nouwelike bi leuet   Nat.Bl.D p. 73, r. 12-21, West-Vlaanderen, 1287
mist hi; hi werdet so erre dat hi ulieget oge ende uerre ende cume willi keren nedre tote sinen loedre wedre   Nat.Bl.D p. 158-159, r. 43-3, West-Vlaanderen, 1287
maer om+dad coyme dit mach gescien en ga voert opte ziele van dien so+dat daer therte beulect werd mede ende de ziele oec heft onvrede...   Lutg.A p. 47, r. 27-30, Brabant-Oost, 1276-1300
+2. Bijna.
3. In een balansschikking e.d.: nauwelijks ... of ... Het tweede deel van de zin wordt ingeleid door dan, dat, ende, ofte, ne, so e.d.
(...) Uan hemelrike. es nu so uol Dat cume en winkel ochte en hol Es idel bleuen daer en si En heilege in.   Lutg.K p. 453, r. 17-20, Brabant-West, 1265-1270
[...] vnde hi quam kume dan Dar hi vant kardínen   Trist. p. 342, r. 1-3, Nederrijn, 1250
Jacob was cume vte+ghegaen. Ende esau sine spise brochte. Ende die benedixie sochte.   Rijmb. p. 59, r. 2-4, West-Vlaanderen, 1285
So quam die vrowe al+daer si uant Dat wiuekijn. ende altehant Wart daer gegeuen een salut Mar cume was dat gruten vt So quam dat wijf tere andre lessen   Lutg.K p. 340, r. 23-27, Brabant-West, 1265-1270
Cume haddi dit word gheseit. Ja nochtoe sprac hi als ict vernam. Dat eene stemme van hemele quam. Die seide dit segmen sekerlike. Nabugodonosor dijn rike. Dat sceet van di. du sult na desen. Met haesten .vij. tiden wesen. Ontier+dattu bekinnen soud. Dat god der werelt heuet ghewoud.   Rijmb. p. 395, r. 26-34, West-Vlaanderen, 1285