Koppelingen:
Vorig artikel: ermanen
Volgend artikel: ermeides
Spreidingskaart: ermede

ERMEDE

Woordsoort: vnw.bw.

Modern lemma: ermede

Oudste attestatie: Grauw, Oost-Vlaanderen, 1260

Frequentie: totaal: 106, ambt.: 33, lit..: 73

Aangetroffen spelling: -er, -re, mede, met, mde (Nederrijn)

Morfologie: Uit de gereduceerde vorm van het aanw.vnw. daer 'daar' en het bw. mede 'mee'. Meestal los geschreven.

Flexie: - 

Korte betekenis: ermee; erbij

1. Ermee, met dat.
Om[me+dat] [icse] [altoes] g[a]rne wille vordren. eb ic hem ghegheuen. die gratie ende die [vriheit] [so+wane] [dat] si [co]men met aren goede of wareward+so sire+mede willen. (hs. gehavend)   Corp.I p. 93, r. 23-26, Holland, graf.kans., Holland-West, 1267
Die galle die ghehouden was. Van dien vissce nam thobias. Die ionghe ende bestreker+mede. Sijns vader oghen dar ter stede.   Rijmb. p. 378, r. 21-24, West-Vlaanderen, 1285
Hi (t.w. Amnon) maectem siec om+dat hi woude. Dat soe (t.w. diens zuster Tamar) sijns pleghen soude. Ende doe soe hemelike hem was bi. Seidi suster lich bi mi. Ende waser met crachte mede.   Rijmb. p. 249, r. 5-9, West-Vlaanderen, 1285
Wat meint hi met tin lettelen tide? Wine weten nit wat hire+mede meint.   Diat. p. 242, r. 30, Brabant-West, 1291-1300
Ledechede es sere quaet Hem dier+mede omme+gaet   En.Cod. p. 494, r. 29-30, Oost-Vlaanderen, Limburg, 1290
hem die tantvleesch ende mont euet quaet ende onghesont siede ofmente (hofmunt) in aisijne ende wriuer+mede die tande sine sochte   Nat.Bl.D p. 363, r. 34-38, West-Vlaanderen, 1287
het (t.w. honingrozaat) confortert des menschen maghe ende suuertse van meneger plaghe ende purgertse van humoren die sijn van couder naturen suker rosaet makemer+mede met aldus+danre behendechede   Nat.Bl.D p. 335, r. 23-28, West-Vlaanderen, 1287
so wil ic minen vrinden helpen mit dsen worden. so+w+sose wel verstain wille. Jnde behoiden in sir herten. h mager sere mde geholpen wesen.   Moraalb. p. 382, r. 3-6, Nederrijn, 1270-1290
(...) dan nem den ketel saen ende comer+met tons gegaen   Wiss. p. 536, r. 26-27, Brabant-West, 1291-1300
Ende daer+tenden doere vinders haren wille mede.   Corp.I p. 2072, r. 39-40, Brugge, West-Vlaanderen, 1294
die knijf draghet hie verliestene ende .iij. lb jeghen den graue ende trect hie den knijf omme iemene te stekene hie es in boeten van lx lb ende stect hiere+mede hie verliest die vust   Corp.I p. 563, r. 15-17, Brugge, West-Vlaanderen, 1281
Dit lant es ons ghegheuen tenen erfleken pachte . Ende moghenre+mede doen al onsen wille sonder the behusene.   Corp.I p. 555, r. 20-22, Gent, Oost-Vlaanderen, 1280-1281
Wie en svert treckede andren mede tevelne sonder daet, hi ware omme X s. War dat sake, dat hire imene mede sloghe, dat hi bloetde sonder mencte, hi ware omme XXXX s.   Landr. p. 229, r. 28-30, Grimbergen, Brabant-West, 1275-1276
(...) Want als lange als ic nakt was van rre minnen. sone soid di m mi nit geuen. Jnde als gi wist dat ikker+mde gecledet was. dat is dat gi wist dat ic v minde. so wair di mi sculdig te hdene inde te vdene in rre minnen.   Moraalb. p. 406, r. 38-42, Nederrijn, 1270-1290
(...) Daer ihesus kerst van paradyse Af schinke was. die an din stonden Dis schinkede ute sinen wonden So groten coep. dat hiser+mede (se t.w. de H. Lutgard) Jn groter ioijen wesen dede   Lutg.K p. 159, r. 16-20, Brabant-West, 1265-1270
ware dat sake dat dese .iij. sondaghe leden, ende de erste dach dar+naer. Ende dese vorseide liede of man van haren haluen niet ne quamen ter dikinghen van den lande te done alse vele alse weet wisede van den lande, So mochtere de here van den lande sinen wille mede doen;   Corp.I p. 72, r. 19-23, Grauw, Oost-Vlaanderen, 1260
2. Erbij, bij dat.
wijn met ruten ghesoden allene maket des menscen ersenen rene eist dat mer puluer mede doe van peonien esser+toe hut goet ieghen maladie diemen etet epelenchie   Nat.Bl.D p. 367, r. 34-39, West-Vlaanderen, 1287
tsap ghedronken metten monde met wine ghemanc dat es goet vp+datmer+mede doet sap van menten .i. lettelkin   Nat.Bl.D p. 360, r. 36-39, West-Vlaanderen, 1287