Door gebruik te maken van de GTB gaat u akkoord met de Eindgebruikersovereenkomst.

Koppelingen:
Vorig artikel: EGALISATIE Volgend artikel: EGALITEIT

EGALISEEREN

Woordsoort: ww.(trans.,zw.)

Modern lemma: egaliseren

bedr. zw. ww. Uit fr. égaliser (1440-'75 m. betr. t. personen in de bet. `gelijk, op dezelfde manier behandelen', 1850 in de hier geldende bet. 3, a); zoo ook du. egalisieren (1ste h. 18de e.). Niet in Mnl. W.
1.  M. betr. t. geldzaken: vereffenen; in orde brengen.
  KRAMERS, Kunstwdt. [1847].
  V. DALE [1872 ].
— Dat sy Comparante hier mede wil egaliseren ende vereffenen dat het eene Kindt soo veel erffenisse sal beuren van haer Comparante als het andere Kindt,   V.D. MAST, Formulieren 77 [1671].
2.  M. betr. t. een tekort: compenseeren.
Dat op vele Schepen de portiën van de dooden ende sieken, behalven dat alles heel ruim en rykelyk is genomen, de lekkagie ten volle, immers, naar gelegentheit van saken, ten naasten by, zoude konnen egaliseren,   Instructies O.-I. C. 13, 5 [1695].
+3.  Effen, glad, vlak maken.
4.  (Bedrijfsecon.) M. betr. t. diverse verschillen: gelijktrekken; nivelleeren.
De algemeene prijsregelen oefenen op de hoogte der kapitaalrente eenen beslissenden invloed uit en hebben sterker dan bij arbeidsloon en grondrente eene nivelleerende strekking. Zeker, in enkele gevallen komen ook hier afwijkingen voor maar daarmee wordt niets te kort gedaan aan de egaliseerende tendens, welke tot een algemeenen rentestandaard leidt,   DIEPENHORST, Leerb. Econ. 2, 611 [1935].
De economische positie is practisch gelijk aan die van iedere andere verzekering, nl. een verdeeling van de risico's over het grootst mogelijke draagvlak met het doel de schokken te egaliseeren en aan de prijsvorming een stabiele tendentie toe te voegen,   V. KETEL, Financ. d. Ondern. 260 [1944].
Het systeem waarmede beide pools de bezettingsverschillen bij de ondernemingen pogen te egaliseren, vertoont in grote lijnen weinig verschillen,   TER HOEVEN, Havenarb. 27 [1963].
5.  (Kunst) M. betr. t. kunstwerken of -uitingen: gelijkvormig, variatieloos maken.
Er ontstond de latere jaren … een toenemende monotonie in zijn werk, een toenemend egaliseeren, waardoor ”Het Leven op Aarde” als een einde aandoet, als een langzaam wegsterven, vol grootschheid nog, maar ook vol vermoeienis,   MARSMAN 3, 93 [1936].
De tijd van de groote persoonlijkheden, van de Bouwmeesters, van Royaards, van Nolens, van Couperus, van … van Zanten is voorbij. Wij, die genoodzaakt zijn te zien hoe alles geëgaliseerd dreigt te worden, hoe kunstvaardigheid de plaats tracht in te nemen van de kunst en de techniek die van het leven, zegenen het, dat wij Cornelie van Zanten hebben gekend,   Mensch en Melodie 1, 46 [1946].
Afl. Egaliseering. 1°. Gelijkmaking. In de aanh. in sociaal-econ. zin.
Immers voor den sociaal-democraat is het hoogste de éénheid van arbeidersklasse. Bij haar moet zijn gelijkheid en gelijkvormigheid van levensvoorwaarden; naar egaliseering en nivelleering moet worden gestreefd,   DIEPENHORST, Leerb. Econ. 2, 539 [1935].
Gegeven de mislukte poging tot egalisering van de jaarinkomens, kan men tevens concluderen tot een grotere bereidheid meer geld te betalen dan zich te bezinnen op de mogelijkheid wijzigingen aan te brengen in de organisatie van werkzaamheden,   TER HOEVEN, Havenarb. 311 [1963].
2°. Het op gelijke hoogte brengen van land.
Van de slootaarde kreeg ieder perceel ter weerszijde de helft, welke aarde dan over het land werd gebracht ter egaliseering en aanvulling van kleine laagten,   EDELMAN, Tiesing 49 [1943].
Voorts zijn waarnemingen verricht bij de egalisering van een terreinverhoging op een plaats, waar de vroegere kerk en het kerkhof van de heerlijkheid Nieuwerkerke hebben gelegen,   O.K.W. Med. 27, 541 c [1963].
© 2007 INL. Artikel gepubliceerd in 2001.