Koppelingen:
Aanvulling
Vorig artikel: ONGEREMD Volgend artikel: ONGEREZEN
Etymologie: EWA
GTB Woordenboeken: MNW

ONGEREPT

Woordsoort: bnw.

Modern lemma: ongerept

bnw. Van het verl. deelw. gerept met On-.
Onaangeraakt, altijd meer of minder duidelijk opgevat als: onaangetast, ongedeerd.
1.  Van stoffelijke zaken.
Ongerepte roozeknoppen,   VONDEL 4, 358 [c. 1660].
Dat'er … verscheiden hooi-rooken … 't onderste boven geworpen worden, terwyl de naastgelegen ongerept blyven staan,   BERKHEY, N.H. 1, 441 [1769].
Verlaten was 't vertrek, en ongerept haar sponde,   MEYER, Boekan. 34 [1840].
Het zilver heeft noch glans noch luister,
Wanneer het, ongerept, bedolven ligt in 't duister.
  BILD. 8, 62 [1793].
Vrij kleure 't bloed, dat uit mijn wonden welt,
Deze ongerepte bergsneeuw rozerood.
  HÉLÈNE SWARTH, Sneeuwvl. 124.
2.  Van vrouwen, met betrekking tot maagdelijkheid.
Een ongerepte maaghd kan met zoodane kusjes Ontsteken eene vlam,   DE BRUNE, Wetst. 1, 177 [1644].
Een maagd … welke hij ongerept en ongedeerd terug heeft gebracht,   V. LENNEP, Rom. 2, 21 [1833].
De compôtes hadden hare wandeling om de tafel gedaan en als ongerepte maagden volbracht,   VISSERING, Herinn. 3, 436.
3.  Van iemands goeden naam.
Die ridderlijke faam, Die ge ongerept bewaarde,   TEN KATE 3, 5 [1850].
Stel voor Ellénore eene vrouw van ongerepten naam … in de plaats,   BUSKEN HUET, Fant. 20, 248.
4.  Van beloften, eeden enz. Ongeschonden; dichterlijk.
Een eed …, Die ongerept en heilig moet bewaard,   TEN KATE 4, 256 [1855].
5.  Van toestanden. Ongestoord; thans ongebruikelijk.
In ongerepte rust,   HOOFT, N.H. 634 [1642].
Men zal dan na myn dood geschrift en brieven vinden In ongerepten stand,   OUDAAN, H. Broederm. 30 [1673].

Aanvulling bij ONGEREPT

Afl. Ongereptheid, het ongerept zijn, het onaangetast zijn.
  V. DALE [1950 ].
— Voor niets ter wereld mogen wij ons geloof, ook niet met de ongereptheid van ons geloof prijsgeven,   POTTERS, Katech. 6, 120 [1915].
Op het natuurmonument zal gewoonlijk het grote publiek worden geweerd, daar de ongereptheid behouden moet blijven,   Bouwk. Encyclop. 2, 191 [1955].
© 2007 INL. Artikel gepubliceerd in 1891.