Koppelingen:
Vorig artikel: REUTELING Volgend artikel: REUTEN II

REUTENI

Woordsoort: ww.(trans.,intr.,zw.)

Modern lemma: roten

bedr. en onz. zw. ww. Gewest. (oost. en brab.) nevenvorm van roten (I) (zie ald.); vgl. REUT (Vl) en REETEN.
+ Van of met betr. tot (de stengels van) vlas of hennep: de werking van water (laten) ondergaan, zoodat de vezels gemakkelijker kunnen worden gescheiden. In de laatste twee aanh. ook in ruimere toep.
  Dumbar-hs. 39 (Deventer e.o., eind 18de e.]. Dr. Volksalm. 1847, 190. BUSER, Overijs. Taaleig. in N. Ned. Taalmag. 4, 259 [1857].
  SCHUERM. [Westbrab., 1865-1870]  (s.v. roten).
  Aant. v. KAPTEIJN [Barneveld, ± 1870].
  TER LAAN [1929].
  BEZOEN, Twente 98 [1948].
  GOOSSENAERTS [1958].
  DE BONT [1958].
  HEEROMA in Dr. Bl. 1960, 76.
— Mits dat aen de Opposanten voor soo veel daeromtrent geerft sijn in die voorschrn landerien en mheeren sal worden gelaten het … gebruijck ter nootdruft, dienvolgens het plaggemaijen en aen bekwamen plaetsen haer Schapen te wassen, hennep en vlas te reuten,   in PLEYTE e.a., Meerv. LVIII [1677].
Teegens alle die gene, die tot het wassen van schapen reuten van vlas of hennip off iets diergelijx in het grote en kleijne Uddeler mheer op Veluwen in den ampte van Barnevelt enz.,   in PLEYTE e.a., Meerv. LIX [1737].
Het reuten kan op twee verschillende wyzen verrigt worden …: te weeten het Vlas eerst in 't water te leggen, en daar na te bleeken, of 't zelve buiten 't water te houden, en slegts op een plat grasland uit te spreiden, en aan de lucht ter bleekinge over te geeven,   Verh. Maatsch. Landb. 4, 229 [Zutphen, 1787].
Men reut deze gewassen (vlas en hennep), na er de bekende zaden afgedaan te hebben, op drie verschillende wijzen: 1° in het water; 2° zeer dun over eene weide gespreid; 3° gemengd, dat is, in het water begonnen, en op de weide voleind,   Wet. Maandschr. 4, 451 [1836].
Samenst.Reutkuil, rootkuil.
Ook in de steden van Twente vond men tot in de vorige eeuw reutkoelen (reutkuilen), die velen ergerden doordat ze een vermaarde stank produceerden,   BEZOEN, Twente 98 [1948].
Reutwater, rootwater.
Laat het vroegere reutwater zich nog bij menig oud erve gemakkelijk terugvinden, tal van boeren moesten zich er mee vergenoegen om het vlas in hei of wei uit te spreiden en het aan regen, dauw en gieter over te laten om de spinbare vezels van het hout en de schors te bevrijden,   BEZOEN, Twente 98 [1948].
© 2007 INL. Artikel gepubliceerd in 1980.