Koppelingen:
Vorig artikel: VERBOEFEN Volgend artikel: VERBOEFT II

VERBOEFTI

Woordsoort: bnw.

Modern lemma: verboeft

bnw. Uitsluitend in de zegsw. 't is beter verheerd te zijn dan verboeft e.d., en daar gevormd naar analogie met verheerd, zie STOETT in Ts. 14, 319. Dat met een ww. verboeven geen verband gelegd wordt, blijkt wel uit het feit, dat ook de jongste aanh. het woord met t-spelling in den auslaut bevat.
Onder de heerschappij van boeven (in den zin van lieden uit de lagere volksklasse, schelmen); door ”boeven” overheerscht, in de tegenstelling tot verheerd met de connotatie ”op onbehoorlijke, ondraaglijke wijze”.
Verbouft. — Door ”boeven” (lagere volksklas) bestuurd. Het ”beghinsel van der declinacie” van Brugge is te wijten aan de oproerige volkselementen die de ”heren” uit de stadsregering willen verdringen: zo schrijft in maart 1488 de auteur van de Excellente Cronike (ed. 1531, f. 234v).   poëem WNT
En hij vervolgt: De heren zijn wijzer in 't bestuur dan het ”commuyn”, het volgende spreekwoord ”prouft de waerachticheyt” van deze stelling: ”Tes beter verheert tsyne dan verbouft”. Elk bestuur heeft zijn kwade kanten, wat men te dulden heeft onder de ”heren” is dragelijker dan hetgeen een bewind van ”boeven” medebrengt,   in Biekorf 61, 95 [aangeh. woorden 1531].
— Een ghemeen proverbie eyst, wie 't bedrouft: Een ghemeente vaert beter vereert dan verbouft,   Polit. Ball. 189 [1580].
Die nyet en wil sijn verheert, die sal verboeft werden,   DUSSELDORP, Ann. 206 [1586].
Beter verheert als verboeft,   SPIEGHEL 287 [± 1610].
Dat wie niet verheerd wil zijn, verdient verboeft te worden,   FRUIN, Geschr. 7, 292 [1893].
© 2007 INL. Artikel gepubliceerd in 1979.