Door gebruik te maken van de GTB gaat u akkoord met de Eindgebruikersovereenkomst.

Koppelingen:
Vorig artikel: VERKRIJGER Volgend artikel: VERKRIJTEN I
GTB Woordenboeken: MNW

VERKRIJGING

Woordsoort: znw.(v.)

Modern lemma: verkrijging

znw. vr. Het mv. verkrijgingen werd slechts een keer aangetr. (Vl. Placcaertb. 5, 13 [1753], zie bet. 1)). Van verkrijgen met -ing (II). Mnl. vercriginge.
+1.  In aansl. bij verkrijgen, 1), of in alg. toep. waarbij de aan- of afwezigheid van den factor ‘inspanning, moeite’ e.d. de bet. niet bepaalt. Het zich (door eenige inspanning) in het bezit stellen (van —); het (door eenige werkzaamheid) verwerven van de beschikking (over —) of het gebruik (van — ); het verkrijgen of verkregen worden (van —). Een enkelen keer (Vl. Placcaertb. 5, 13 [1753]) ook in concr. zin, voor datgene wat men verkrijgt. Inz. aangetr. in de verb. tot of ter verkrijging van.
+2.  In aansl. bij verkrijgen, 2): het bewerkstelligen, realiseeren of verwezenlijken (van —). Inz. m. betr. t. een bep. toestand of gebeurtenis. Vaak aangetr. in de verb. ter of tot verkrijging van.
Om hem (den mensch) … verkeerde middelen, als waren die de regte ter verkryging van dat geluk, beminnelyk en smakelyk te maken, en hem zo tot het gebruiken van de verbodene Vrugt listig te verleiden,   Verh. Holl. Maatsch. Weet. 9, 3, 149 [1767].
Een Franschman drinkt nooit, dan ter verkryging en uitbreiding van nog meer blydschap, dan er in zyn gelukkig temperament ligt ingewikkeld,   WOLFF en DEKEN, Leev. 6, 328 [1785].
Vermits tot verkrijging van eene genoegzaam sterke spuijing, de waterstand in het IJ, hooger zou moeten wezen,   Nat. Verh. Holl. Maatsch. Wet. 12, 1, 117 [1824].
Een man, werkzaam en bekwaam als hij, moest zich niet meer behoeven aan te sluiten aan die minder ijverigen en minder ontwikkelden, tot verkrijging van dezelfde verbetering van loon,   Gids 1875, 1, 484.
3.  In aansl. bij verkrijgen, 3): het verwerven van meesterschap (over —); het (met geweld) in zijn macht krijgen (van —); het veroveren (van —). W.g. en sinds lang, veroud.
Espugnatio, een winninge oft vercrijginge van eeniger stercten met stormen ende strijden,   SERVILIUS, Dict. Trigl. TT 8 r° [1552].
  PLANT. [1573].
— Don Joan d'Austria zelve … seyde, datter een ander als hy moeste wesen om te veynsen, welcke maniere van gheveynstheyt ende vossenvel te wercke ghestelt is sindert d'aflijvicheyt des voorseyden Don Joan, ende is daerop ghefondeert de vercrijghinge van dese landen, in stede van de strenghicheyt van Duc d'Alve,   in FREDERICQ, Pamfl. 222 [1586].
+4.  In aansl. bij verkrijgen, 6): het verwerven van het bezit, gebruik of genot (van —), na aanvraag, verzoek of eisch bij dengene die erover te beschikken heeft. Vaak aangetr. in de verb. ter of tot verkrijging van.
5.  In aansl. bij verkrijgen, 8): het (automatisch) verkrijgen of verwerven (van —). M. betr. t. datgene wat binnen iemands bereik komt, zonder dat het begrip ‘(eigen) inspanning, werkzaamheid’ daarbij uitgedrukt of geïmpliceerd wordt.
  CALISCH [1864].
  V. DALE [1872 ].
— Wi zijn schuldich God te dancken …, dat v god wtuercoren heeft vant beghinsel tot salicheyt, door die heylichmakinge des gheests, ende gheloofs tot warachticheyt, tot welcken hi v gheroepen heeft door ons Euangelie, tot een vercrighinghe der glorien ons heeren Jesu Christi,   Bijbel v. Vorsterman, 2 Thess. 2 D [1531].
Godt en heeft ons niet gestelt tot toorne, maer tot vercrijginge der salicheyt door onsen Heere Jesum Christum,   Statenb., 1 Thess. 5, 9 [ed. 1637].
Dat de Welle, nu hoog, dan laag, en zelfs op zulke aanmerkelyke diepten doorvloeit, naar dat het water tusschen de Beddingen gelegenheid vind om door te sypelen, en met de minste opening of verkryging van lugt op te wellen,   BERKHEY, N.H. 2, 680 [1770].
Daar wij … min of meer, in het theologische zijn verward geraakt, durve ik U, ter verkrijging' van betere inzigten (zo Gij die nog, eenigzins, behoeven mogt) in den aard der kristlijke Religie, bij deze gelegenheid, de lezing ernstiglijk aanraden van zeker uitmuntend Boekske,   V. ALPHEN in Mag. Crit. Wijsg. 5, 219 [1802].
6.  In volgende aanh. mog. in aansl. bij verkrijgen, 5): het opnieuw verwerven, het terugkrijgen (van —).
Wy (vinden) ons verpligt, ons te beroepen of wy ook in onze kring kunnen nuttig zyn, aan de bereiking van het groote doel, de verkryging onzer lang gefolterde Vryheid, de herstelling onzer natuurlyke regten, die ons als Ingezeetenen van dit gemeenebest en Burgers dezer Stad toekomen,   Jaarb. Bat. Rep. 1, 381 [1795].
7.  In aansl. bij verkrijgen, 12): het ontvangen, krijgen (van een bep. eigenschap, een bep. vermogen). In de aanh. m. betr. t. een aangeboren hoedanigheid.
De … vraag: "met welk regt wij hetzelve (t.w. de zuivere rede) bezitten?" is … gemaklijk te beändwoorden. Wij bezitten daar op het volle regt, naamlijk, door oorspronglijke verkrijging: want het zuivere verstand kan ons niet, door voorwerpen der ervaring, aangebragt zijn: om dat deze voorwerpen ons eerst, door middel van hetzelve, ter kennis komen,   KINKER in Mag. Crit. Wijsg. 2, 128 [1799].
Samenst. Als tweede lid o.a. in: bezitsverkrijging, eigendomsverkrijging, rechtsverkrijging.
© 2007 INL. Artikel gepubliceerd in 1983.