Koppelingen:
Vorig artikel: VERWIMPELEN Volgend artikel: VERWINDEN I
GTB Woordenboeken: MNW

VERWIN

Woordsoort: znw.(o.)

Modern lemma: verwin

znw. onz., mv. -nen. Verbaalabstractum van verwinnen. Mnl. verwin.
1.  Gerechtelijke toewijzing van geld, goederen voor een aantal jaren, gedurende welke de ontvanger (de verwinhebber) het vruchtgebruik zal genieten (inz. in geval van verbeurdverklaring, als onderpand voor schuld). Veroud.
Deysscher (versouct) upten eerstvolgende pachtdach vonnisse van scepenen, omme te hebben pachtinge upten verweerder volgende zijn verwin, condempnacie ofte bekennisse,   Cost. v. 's-Grav. 75 [1556].
Ende (zij) heeft Jacob Franssz. mit alzulcke schoone woorden bedrogen dat het verwin bynaest verjaert was,   Kenningb. Leiden 1, 222 [1572].
Dat so wanneer gepand word, achtervolgende seeker verwin, aan eenige penningen, ende de gepande, omme vorder kosten te schuwen namptiseert de penningen onder den Officier, aleer de pandinge aangedongen word, ende middelertijd komter eenen derden, die geen verwin noch verkregen regt op die penningen heeft enz.,   V. LEEUWEN, Cost. v. Rijnl. 256 [1667].
Ordonnantie waer by verwinnen op geestelycke goederen buyten kennis van de Landtschap gemaeckt voor nul verklaert worden,   Geld. Placaetb. 2, 29 [1701].
Resolutie, waer by een Inmaender van Verpondinge en Ampts lasten, in verwin genomen hebbende enige Landeryen, en naederhandt daer over, als oock over het genot van het verwonne Onderpandt, dispuit ontstaende, is de saecke in Appel ten Hove gerenvoyeert,   3, 526 [1740].
Uyt de gedeponeerde koopspenningen sal eerst en vooral aan den Verwinhebber uytgekeerd, of, hy zelfs Kooper geworden zynde, by hem ingehouden worden het geene deselve over het verwin en de verkoopinge bewysselyk heeft uytgeschoten,   N. Ned. Jaerb. 1770, 738 [1770].
+2.  Het overwinnen, het behalen van de winst; overwinning. Veroud. en w.g.
3.  Vooruitgang, vordering (zoodat iets tot een goed einde wordt gebracht). Thans nog in Gron. en N.-Holl.
Soo schooten wy uit onse 2 scheepen over de 450 schooten ende sy schoten seer dapper weerom, soo dat wyder geen verwin opsaeghen ende seylden weer op de reê voor Ternate,   in DE JONGE, Opk. 2, 479 [1602].
Hij zōcht verwin, hij ziet dat hij vordert, dat de arbeid wint, en dat hij dien tot een goed einde zal kunnen brengen,   MOLEMA [1887].
D'r is geen verwin op, 't is niet te veranderen,   DE VRIES, Westfri. Woorden [1909].
Komt al beetje verwin, de zieke begint te beteren,   TER LAAN [1929].
Dokter zeit dat hij beter wordt, maar ik zie nog geen verwin,   BOEKENOOGEN 2, Aanh. 1 (ed. 1971) [1930].
Dat huis schiet ook niet erg op: ik loop er elke dag voorbij, maar ik ken geen verwin zien,   Ald.
  [1930].
  KARSTEN [1934].
Is gien ferwin óp, ik zie geen kans er mee klaar te komen,   KEYSER [1951].
  LANGEDIJK, Hé, is dat Westfries? 99 [1971].
Er is gien verwin in te kraigen,   PANNEKEET, Mooi zoid [1971].
4.  (W.-Vl.) Verbetering, waardevermeerdering door 't verstrijken van tijd, in toep. op den groei van gewassen, beesten resp. op het liggen van wijnen, voedsel e.d.
  DE BO, Kruidwdb. [1888].
— Op die magere verkens is er veel verwin,   DE BO [1873].
Ik ga dien wijn nog niet verkoopen: er is verwin op,   DE BO [1873].
Samenst. — Verwinsbrief, (Geld.) akte opgemaakt om het verwin (1) te regelen.
Van eenen verwinsbrieff to bezegelen sal men betalen veerthien kannen wyns, waeraff der scholtis d' een helfft und die schepenen d' ander helfft sullen hebben. Und der schryver sall van eenen verwinsbrief te schryven hebben acht stuvers gevalueert,   Rechtsbr. Geld. Overkw. 193 [1564].
Dat goet aldus verwonnen zynde, so sal de Drost oft Richter, den Landt-schryuer beveel doen, den Aenleggher synen verwinsbrief veerdich te maken, die de Drost oft Richter bezegelen sal,   Landtr. v. Vel. D iv v° [1604].
Den verwinhebber (sal) vermogen het verwonnen parceel … in 't openbaer … te verkopen, sullende daer van eygenaer blyven, ende van den Officier den verwins en transpoort-brief … ontfangen die gene, die het meeste daer voor gebooden ende den slagh bekomen heeft,   Geld. Placaetb. 2, 617 [1696].
Verwinhebber, hij aan wien bij executie een bep. goed (als onderpand) is toegewezen.
Naer exspiratie van de voornoemde drie jaeren van redemptie, sal den verwinhebber vermogen het verwonnen parceel … in 't openbaer … te verkopen,   Geld. Placaetb. 2, 617 [1696].
Verhuyringen en verpagtingen gemaackt by Verwinhebbers, als het verwonnen goed gelost wert,   Willek. v. Harderw. 204 [1734].
Een verwin na inhoud van de Landregten … gecompleteert zynde, sal den Verwinhebber beregtigt zyn, om alle vrugten en opkomsten van 't verwonne Goed op te beuren en te genieten,   N. Ned. Jaerb. 1770, 717 [1770].
Verwinsjaar, elk der 3 (of 6) jaren van redemptie (inlossing of terugkooping van een verwonnen goed).
Dat Supplianten … van voorschreve v. H. gevordert hadden specificque opgaeve en Rekeninge van syn gesustineert achterwesen, en t'effens wat, gedurende die Verwins-jaeren, by hem van die verwonne Goederen was genoten,   Geld. Placaetb. 3, 526 [1740].
De Verwinhebber, doende reekening van de Vrugten, geduurende de verwinsjaaren genoten, sal de kosten van die Reekening in 't eynde van deselve mogen inbrengen, om als andere Lasten meede in uitgaaf geleden te werden,   N. Ned. Jaerb. 1770, 728 [1770].
© 2007 INL. Artikel gepubliceerd in 1988.