Koppelingen:
Vorig artikel: WAPENBORD Volgend artikel: WAPENDRENKEN, WAPENDRINKEN
Dialect: WVD, Vlinderkaart
Afbeeldingen: VLIN
GTB Woordenboeken: MNW

WAPENDRAGER

Woordsoort: znw.(m.)

Modern lemma: wapendrager

znw. m., mv. -s. Uit wapen en drager. Mnl. wapendrager.
+1.  Persoonlijk dienaar van een vooraanstaand heer, belast met het dragen van diens schild en wapens buiten den strijd; schildknaap.
  BRECHTANUS A iv r° [1515].
Wapendrager. Porteur d'armes, escuyer, constillier. Armiger,   PLANT. [1573].
  KIL. [1588].
— Doen riep Abi Melech sinen wapendrager … ende seide tot hem, Trect v sweert wt ende doodet mi,   Bijbel v. Liesveldt, Richt. 9 G [1526].
Quantekong … had eenen zwart tot eenen wapen-drager: die niet min strijdbaer was, als hy zelf,   DAPPER, Gedenkw. Bedr. 47 a [1670].
'k Zie op des wapendragers vaan Een tweetal felle Leeuwen staan,   V. LENNEP, Poët. 3, 282 [1831].
Nu de strijd zoo geheel anders is dan in de dagen toen een Gideonsbende paniek verspreidde onder de Midianieten, of Jonathan en zijn wapendrager onder de Filistijnen, zijn er enz.,   CHANTEPIE DE LA S., Chr. Leven 2, 193 [1912].
2.  (Metaf.) Als ben. voor een rups/nachtvlinder van de orde der notodontidae. De overdr. berust op een overeenkomst in vorm en teekening tusschen den kop der rups en een wapenschild met een ‘keper’ als herald. kenteeken; later ook verklaard vanuit de schildvormige kleurvlek op de voorvleugelpunten van den volgroeiden vlinder. Zie verder de aanh.
Voor aen den kop hebben sy (t.w. zekere rupsen) de ghedaente van een wapen daer een keeper in staet, den grondt is swart ende den keeper geel … Om sijn gedaentes wille, gaf ick hem den naem vanden geelen-wapen-drager,   GOEDAERT, Metamorph. nat. 83 [c. 1600].
Wilkes geeft 'er den naam van the Buff-Tip Moth aan …: doch wy geeven 'er, hier te Lande, in navolging van Goedaart … den naam aan van Wapendraager,   HOUTTUYN, Nat. Hist. I, 11, 612 [1767].
Den naam "Wapendrager" meen ik te moeten afleiden van het bezit der vlek aan de voorvleugelpunt … Dit is het dadelijk opvallende kenmerk, dat de groote en de kleine Wapendrager gemeen hebben. Wapen is hier vrij zeker bedoeld als wapenschild en minder als het blazoen zelf; van een verdedigingswapen kan wel geen sprake zijn,   OUDEMANS, Insecten 456 [1905].
Samenst. — Wapendragervlinder.
Bombyx reclusa. De kleinste Wapendragervlinder,   Nat. Verh. Holl. Maatsch. Wet. 14, 278 [1825].
© 2007 INL. Artikel gepubliceerd in 1988.