Koppelingen:
Vorig artikel: WATERIJKEN Volgend artikel: WATERISEEREN
GTB Woordenboeken: MNW

WATERING

Woordsoort: znw.(v.)

Modern lemma: watering, wetering

znw. vr., mv. -en. Mnl. wateringe. Van wateren met -ing (II). Vgl. ook WETERING.
+1.  Het wateren (in versch. bet.); en in direct hierbij aansl. gebruik.
+2.  Natuurlijke of aangelegde (meestal langgestrekte) waterloop. Ook in ben. van waterloopen.
+3.  Polder die gevormd is door aaneenvoeging van versch. bedijkingen, waarna de binnendijken door slechting of nalatig onderhoud verdwenen zijn; en in hierbij aansl. gebruik. Vnl. in Vl. en Zeel.
+4.  Van edelsteenen: (mate van) zuiverheid, helderheid, doorschijnendheid; tint, kleur; glans, luister, schittering. Vgl. water, 11, a). Sinds lang veroud.
Paarlen "schoon van wateringh, ront ende d' swaerte van 2 caraat",   R.G.P. 72, 614 [aangeh. woorden 1637].
Deese 5 diamanten behooren aen de Coninc of de Coningin van Eng., d' eerste punt weegt 171/2 car., … de tweede punt weegt 20 car. heel perfect, de watering wat bruijn, weerdig geacht 5000 pont st.,   in Oud-Holland 8, 317 [1647].
Opreghte Westindische Margritte peerlen, die om haere witheyt seer begeert werden en alleen gesonden werden om aan te wysen, welcke hier voor 't beste water van alle soort van peerlen gehouden wort, en dat vooral dient geleth op de witste soorten, en die naest aan die wateringh komen,   V. DAM, Beschr. O.-I. C. 1, 2, 143 [1701].
5.  (Gewest.) Ben. voor versch. voorzieningen die dienen tot den afvoer van regenwater. Zie de aanh.
Watering … Eene groef onder in de zulle van eene venster, om den regen te beletten langs den muur af te vloeien,   DE BO [1873].
Wateringe, bij steenkappers die den ondersten boord van een gat door eenen steen, scherp maken omdat het water langs den steen niet loopen zou maar afleken,   Verz. GEZELLE [voor 1899].
Watering … Groef, die in den onderkant van den raamdorpel is geschaafd om het water langs daar weg te leiden,   V. KEIRSBILCK, Timm. [1898].
— De reiniging der Markt liet oudtijds bijna alles te wenschen over; van uit de "drup-gancksken" of wanden, de huizen scheidend, en van uit de "watrijnghen" stroomde bij regenbuien het water over de rijp … Marktwaarts, daar plassen en beken vormend, welke … in stofpoelen veranderden,   Gron. Volksalm. 1915, 12 [aangeh. woorden tweede h. 17de e.].
6.  Golfvormige teekening. Vgl. wateren, 4). W.g.
De pluimen aan den buik en pooten zyn donker geel, met ydele smalle en zwarte wateringen onderscheiden (betr. zeker soort kiekendief),   VALENTIJN, O.-I. III, 1, 306 a [1726].
7.  (Gewest.) Weide die zoodanig is aangelegd dat zij (kunstmatig) bevloeid kan worden; vloeiweide.
Watering (NoordBrabantsch) Vloeiweide, hooiland ingericht om er water over te doen vloeien,   Aant. [c. 1860].
  CORN.-VERVL. [1903].
  PIPERS, Landb.-wdb. [1911].
  W.B.D. 1, 2, 217 b [1967].
— De openbare verkooping van hooigras in de wateringen der Maetschappy van Postel,   Akkerbouw 30 Juni 1850, 3 b [1850].
Indien nu water, b.v. van eene rivier of kanaal afgetapt en aan het hooge einde in deze groeven geleid wordt, wordt het door het ineenloopen van deze genoodzaakt om langen tijd te besteden eer het aan het andere einde wegvloeit, zoodat daardoor de weide of zoogenoemde watering vochtig gemaakt en gehouden wordt, totdat men er op nieuw water over laat sijpelen,   Boek d. Uitv. 2, 1, 303 [1865].
Samenst. — Wateringboek, register van een waterschap.
De wateringhboecken ende ontfanckboecken van diere goet ende in wesen gehouden,   in STALLAERT 3, 691 [1568].
Wateringkade.
Ende soe daeraen iemants werck soe in de wateryngcade ende dammen eenich gebreck bevonden wert ende dattet werck niet bequamelijck en was gemaeckt, sal bij elck innegelant ofte bruycker wiens werck off wercken nyet gemaeckt sijn naer behoeren sal verbeuren op elck werck thien stuvers te ampliceeren als vooren,   in Z.-Holl. Stud. 5, 87 [1626].
Wateringschouw.
Aankondiging van de te houden wateringschouw door dijkgraaf en hoogheemraden van Oud en Nieuw Reyerwaard,   Versl. 's Rijks oude Arch. 1918, 1, 573 [1918].
© 2007 INL. Artikel gepubliceerd in 1989.