Koppelingen:
Aanvulling
Vorig artikel: WIEPKEDOORN Volgend artikel: WIER II
Etymologie: EWN
GTB Woordenboeken: MNW, MNW

WIERI

Woordsoort: znw.(o.,v.)

Modern lemma: wier

znw. onz. en tot de 18de e. ook vr., mv. -en. Mnl. wier. Voor de herkomst worden versch. suggesties gedaan. De grondvorm zou kunnen zijn * waira (met dial. ie < ê); vgl. oeng. wār ‘wier’. Waarschijnlijker wordt geacht een grondvorm * wîra (vgl. o.a. oeng. wīr, mnd. wīre ‘metaaldraad’) of * wê2ra (vgl. o.a. ohd. wiara ‘fijn goud, ornament daarvan’), in verband te brengen met een idg. wortel * uei- ‘winden, vlechten’. Zie verder de etym. wdb. Naast den vorm wier wordt in de wdb. van KIL., MELLEMA, HEXHAM, D'ARSY en MEYER de moeilijk verklaarbare vorm woer vermeld, door KIL. als ze. variant (zie onder de bet. 1, b). In vakboeken is, vooral tot de 19de e., ook de vorm wiert met paragogische -t aangetroffen.
+1.  Ben. voor versch. waterplanten. Vaak als coll. gebruikt.
2.  (Meton.) Opeenhooping van wier, gewoonlijk op een ondergrond van riet, die, geplaatst tegen den buitenkant van een aarden dijk, dient ter versterking van dien dijk; wierriem.
Wieren of Wier-riemen, waar mede de Dyken, tegen 't afspoelen door 't Zee-water, worden voorzien,   L'EPIE, Onderz. 95 [1734].
Dat deselve Wieren aan de binnekant door de Aarde werden verteert, alsoo aldaer haar siltigh voedsel niet hebben …,   Remarques Zeedyck Noorder-Coggen 8 [1737].
Dat de wieren, die om het andere jaar algemeen verhoogd plachten te worden …, ter besparing van kosten, onverhoogd zouden worden gelaten,   G. DE VRIES, Dijks- en Mb. 573 [1876].
Afl. Wieren, wier oogsten.
't Wieren (begint). Deer het heel Wiering sowat werrek an. De skuutluie gaan heen te môje en brenge 't an de kangt. De boere laje 't den op boerewages en driewielde karre en rije 't naar 't langt enz.,   Dm. B. 1918, 100.
Samenst. en kopp. Wierappel, ben. voor bep. wiersoort. Zie de aanh.
Alcyonie, die klootrondagtig, pappig is en groen. Kruidkundige Autheuren hebben dit Zee-Gewas voorgesteld onder den naam van Zee-Beurs, om dat het van eene rondagtige gestalte is en van binnen hol, hebbende de grootte van een middelmaatigen Appel: des men het ook Wier-Appel by die van Montpelliers genoemd vindt,   HOUTTUYN, Nat. Hist. I, 17, 407 [1772].
Wierbaas, pers. die zorg draagt voor de vervaardiging en het onderhoud van wierwerken van dijken.
Dat de Wierbaas (dus noemt men de Maakers van zulke werken) den Dyk, of het gemaakte Vak, drie jaaren lang, moet onderhouden, en, geduurende de volgende twee jaaren, op zyne hoogte brengen,   Verh. Holl. Maatsch. Weet. 20, 2, 99 [1782].
Wierbak, hetz. als wierkast.
De oorzaak van de ramp kan de Raad niet met zekerheid aangeven. Het is mogelijk, dat de wierbak overgevloeid is, doordien het schip dieper lag, dan de wierbak hoog was, maar hiermede strijdt de verklaring van den getuige Wirtz, dat het deksel door het schoortje stevig op den wierbak werd vastgehouden,   N.R.C. 2 Oct. 1917, Ochtendbl. A.
Wierbank.
Zostéra marina groeit … op de Wadden, op de zoogenaamde wierplaten, wierbanken, wiervelden of wierwaarden, te zamen 43 in getal, en eene oppervlakte beslaande van 6550 hectaren,   OUDEMANS, Flora 3, 297 [1874].
Wierbed.
Wanneer … de Zee zo laag blyft vloejen, dat het water op de Wierbedden bevriest, en het Ys … met veel kragts wordt opgezet; dan gaat Plant, Wortel, Slibbe en alles mede,   Verh. Holl. Maatsch. Weet. 20, 2, 58 [1782].
Wierbedding.
1°. Bodemlaag begroeid met wier.
By eb kan men over zommige Zand-wierbeddingen veilig wandelen, zonder houten planken onder de schoenen te hebben. Met houten planken of waterborden kan men zulks ook over die Wierbeddingen van Klei doen, daer de Zee by eb afloopt,   PALUDANUS, Verh. 45 [1776].
2°. Wierriem.
Men maakt naamlyk op de noodige plaatzen Wiervakken of Wierbeddingen, met of zonder steenen aan den buitenvoet der Dyken, gelyk ik op Wieringen, en tusschen Enkhuizen en Medemblik heb waargenomen,   Verh. Holl. Maatsch. Weet. 20, 2, 98 [1782].
Wierblad, ben. voor het plantengeslacht Vallisneria, dat tot de klasse der wieren behoort. Ook: exemplaar van dat plantengeslacht.
Vallisneria. Wierblad. Dit Geslagt … heeft tot Mannelyke Bloem … een tweedeelige Vrugtscheede, de Steng met Blommetjes gedekt, welke driedeelig zyn,   HOUTTUYN, Nat. Hist. II, 14, 262 [1783].
Wierblad door den Heer Linnæus Vallisneria getyteld, naar den beroemden Italiaan Vallisnieri, is de naam van een Planten-Geslacht, onder de Klasse der Wieren gerangschikt,   CHOMEL, Verv. [1793].
Vallisneria Mich. … wierblad,   GERTH V. WIJK, Plantnames 1391 a [1911].
— Om alles duidelyker voor het oog te brengen, heeft men een Wierblad in zyne natuurlyke koleur, grootte en gedaante getekend,   Verh. Holl. Maatsch. Weet. 20, 2, 63 [1782].
Wierblindheid, blindheid veroorzaakt door dampen die van zeewier afkomen. Vgl. de aanh. onder wierhalen en -haler.
Wierboer, pers. die beroepshalve wier inzamelt.
De zee klopt er al maar de lange slierten wier naar de kust, die er samenwarrelen tot een dik zwart snoer om het eiland. Dat halen de wierboeren op als de wind naar den wal doet, en dan leggen ze 't op de plompers en tegen duin aan te drogen,   BRUSSE, Landlooperij 33 [1906].
Wierbosch.
Hoe grooter de jongen (t.w. van kabeljauwen) worden, des te dieper water zoeken zij op, en verschuilen zich veel onder zeewier, vooral onder de reusachtige wierbosschen van Laminaria, op een diepte van twintig of dertig vadem,   Alb. d. Nat. 1896, 1, 243 [1896].
Wiercel, cel van een wierplant.
De korstmossen hebben een thallus, dat gevormd wordt, door een samenleving of symbiose van zwammen en wieren. In de meeste gevallen zijn het Ascomyceten met Cyanophyceeën (blauwwieren) of Protoccoïdeeën (ééncellige groenwieren). Tusschen de draden van de zwam liggen de wiercellen of gonidiën verspreid, of zij liggen slechts in een bepaalde laag van het weefsel,   OUDEMANS en DE VRIES, Leerb. 4, 181 [1908].
Wierdak.
Nu en dan onderscheidde ik het grijze of groene wier- of zodendak eener boerenwoning,   HANSEN, Reisbr. 192 [1860].
Wierdam, dam bestaande uit wier.
  V. GELDEREN [1909].
— Indien ook onze Zeelieden het Wier gebruiken, wanneer een Schip door een openbaar groot gat zo veel waters in gekreegen heeft, dat het half gezonken is, zettende als dan, dwars in het midden van 't Schip, eenen Wierdam, en pompende, 't zy uit het voorste, 't zy uit het agterste gedeelte, 't zy uit beiden, het water,   Verh. Holl. Maatsch. Weet. 20, 2, 115 [1782].
Wierdijk, aarden dijk die aan de buitenzijde versterkt is door een z.g. wierriem. Ook: wierriem.
Wierdyk. Dyk, met wier vast en dicht gemaakt,   HALMA [1710 ].
Wierdijk …. Aldus noemt men een dijk, die aan de buitenzijde bestaat uit een dikken van wier opgebouwden muur, wierriem genaamd, en aan de binnenzijde uit een lichaam van grond, waartegen de wierriem steunt,   BEEKMAN, Dijk- en Waterschapsr. [1907].
— Dat, alsoo die gooren hunnen afloop hebben tot Schalbroeck, langs den weyer dyck, deur het riool tot de voors. gooren gehorende,   in STALLAERT 3, 710 [1639].
Jelle Adriaansz. Wynsz. Dykgraaf van de vier Noorder-Coggen, heeft alder eerst … uitgevonden, tot bescherming van de Zeedyk, zeekere werken buiten aan de Wierdyk, die men Crebbings noemde,   BURGER, Chron. v. Medenbl. 43 [1710].
Dit riet altoos door water … bedekt, vergaat … nooit, maar verhardt, zelfs tot de hardheid van yzer, en is de beste grondslag tot eenen Wierdyk,   V. BLEISWYK-ESDRÉ, Dijken 27 [1778].
Dat het niet wél te bepaalen zy, hoe lang zulk een Wierdyk kan bestaan, eer de geheele vernieuwing noodzaaklyk wordt,   Verh. Holl. Maatsch. Weet. 20, 2, 101 [1782].
Het (t.w. het dorp Nortwert) was op een geringen afstand van de zee gelegen, tegen wier geweld het … door een wierdijk beschut werd,   V. LENNEP, Rom. 6, 286 [1836].
Voor weinige jaren nog lagen er voor het dorp den Helder tot het Nieuwediep, overal wierdijken,   HARTE, Sluis- en Waterb. 94 a [1852].
't Is de thans overbodige wierdijk, die eertijds lange jaren dezen kant van het eiland (Wieringen) beschermd heeft,   E. Haard 1885, 388 b.
Wierdragend.
Hier toe nu (t.w. voor dijkaanleg) geloof ik niet, dat men ligt iets bequamer en onkostelyker zal uytvinden, als dat gene, 't welke men Slyker of Slikker noemt; zynde wier zoden van omtrent drie duymen dik, of wel 't zwoort van de wierdragende waardgronden … van dezelve gronden afgehaalt, en, zoo uyt zig zelf, als door den wortel van 't opstaande, en daar in groejende, wier, gebonden en t'zamenhangende,   L'EPIE, Onderz. 206 [1734].
Wiereiland.
De Sargazo-zee … biedt … een schouwspel dat aan onderzeesche bosschen doet denken, zooals de geheele zeespiegel bedekt is met een dicht vlechtwerk van wieren …. Daar de schepen deze wiereilanden zorgvuldig mijden enz.,   Natuur en Vernuft 1, 7 a [1916].
Wiergewas.
'Er schynt … eene aanmerkelyke overeenkomst tusschen het Gras- en het Wier-groejen te zyn. Krygt men het eerste in overvloed, men mag zich dan ook eenen goeden oogst van het tweede belooven. Hiervan komt het spreekwoord: Veel Hooigewas, veel Wiergewas,   Verh. Holl. Maatsch. Weet. 20, 2, 59 [1782].
  HARREB. 1, 235 a [1858].
Wiergras, hetz. als wier.
Wier, Wiergras, varec ou varech, sart goemon, algue,   V. MOOCK [1846].
— De landen aldaar (t.w. in Holland), voor eenen onfeilbaaren ondergang … kragtdaadig bewaard, door Duinen en Dyken, en deeze wederöm in stand gehouden door Helm, Wiergras, Reizenhoofd en byzonder ook door Watermolens,   Koopman 2, 76 [1770].
Wiergrond.
Wanneer dan de Slik-gronden, waar de beste Wiervelden vallen, bewaard worden … of aangroejen; dan heeft men daar … eene vermeerdering van dit Gewas te wagten …. De aangewonnen Wiergronden, vastgehouden door de in één gestrengelde Wortelen deezer Planten, worden toch op deeze wyze … behoed,   Verh. Holl. Maatsch. Weet. 20, 2, 124 [1782].
Wierhalen, het maaien en inzamelen van wier. Vgl. wiermaaierij en -visscherij.
Gerrit Poel … heeft mede getuigd, dat hy … zelf ondervonden heeft dit onderscheiden Blind worden van Schipper of Knegten in het Voor- of Agteronder. Zymon Coster …, die, als Schipper, éénëntwintig jaaren, op het Wierhaalen had gevaaren, verzekerde al mede dezelfde zaak in anderen gezien, … te hebben,   Verh. Holl. Maatsch. Weet. 20, 2, 78 [1782].
Wierhaler, pers. die beroepshalve wierplanten maait en inzamelt; wiermaaier, wiervisscher.
Dat eenige Wyerhaelders hen vervorderen by tyden van goeden Weere die Wyere onder 't water inde Wyerwaerden af te mayen,   Gr. Placaetb. 2, 2059 [1547].
Dat hy, sedert den jaare 1732. een Wierhaalder geweest zynde, dit blind worden veelmaalen heeft bygewoond,   Verh. Holl. Maatsch. Weet. 20, 2, 76 [1782].
Wierhoofd, dam, havenhoofd vervaardigd uit wier. Met de zaak veroud.
Alzoe van noede zal wesen aen sommighe oirden ende plaetzen hoefden ende bepalinghen toe hebben, omme die Strangh (het strand) te onderhouden, oick wyer ende ryethoeffden te slaene, zal sulcks geschyen … by aduyse van den Dyckgraue,   Friesch Placaatb. 2, 629 b [1533].
Stavoren. Het nieuwe Wierhoofd, tot de dekking van 't Noorder Hoofd der Haven van deze Stad, voor weinige jaren aengelegd, is thans de helft ingekort,   Ned. Jaerb. 1747, 682 [1747].
Dikwils stondt ik aan 't Wierhoofd te Edam,   Verh. Holl. Maatsch. Weet. 20, 2, 94 [1782].
Hier deedt men zyn voordeel mede (t.w. met zekere natuurlijke kolk); eene ronde kom wierd door een dyk omringt; en den dyk van het Eiland vervolgens doorgesneden zynde, gaf zulks de uitgang naar zee door twee Wierhoofden,   V. CUYCK, Texel 71 [1789].
Wierhoofden kwamen o.a. voor op Wieringen,   BEEKMAN, Dijk- en Waterschapsr. [1907].
Wierkade, wierwerk van een zeedijk.
Deze hooikaden noemt men hier wieren, enkelvoud wiering, misschien, omdat zij eenige gelijkheid hebben met de wierkaden, waarmede men de zeedijken tegen den aanslag der golven pleegt te voorzien,   BOUMAN in Landbouw-cour., 31 Dec. 1863, 1.
De hooiwieren hebben veel gelijkheid met de wierkaden, die de zeedijken tegen den aanslag van de golven beveiligen,   BOUMAN, Volkst. N.-Holl. [1871].
Wierkast, (scheepsb.) voorziening aan de pompinstallatie van een schip die belet dat met het pompwater wier, kroos en andere ongerechtigheden meekomen.
Wierkast. … Kast, deel uitmakende van de lensleiding in een Schip, en op zoodanige wijze van roosters voorzien, dat onreinheden daarin worden teruggehouden, aant.   [c. 1860].
Wierkast, een put voor ketelvoedingwater, van binnen voorzien van geperforeerde plaat, voor 't tegenhouden van kroos, wier enz.,   Vivat's Encyclop. [1906].
Wierkrans, krans van wier. Uitsl. in wdb. aangetroffen.
  MARTIN [1829].
  BOMHOFF [1857].
  V.D. VELDE en SLEECKX [1861].
  V. DALE [1898].
Wierlaag.
Dat de bovenste Wierlaag van zodanigen Dyk het eerst vergaat,   Verh. Holl. Maatsch. Weet. 20, 2, 102 [1782].
Wiermaaier, pers. die beroepshalve wierplanten maait en inzamelt.
  PIPERS, Landb. -wdb. [1911].
— Thans wordt het (t.w. de plaats Den Oever) meest door visschers en wiermaaiers bewoond,   E. Haard 1885, 387 b.
Wiermaaierij.
  CALISCH [1864].
  V. DALE [1872 ].
  PIPERS, Landb. -wdb. [1911].
— De … verbodsbepalingen … gelden niet ten aanzien van de visschery met fuiken …, noch ten aanzien van de wiermaaiery,   Besl. v. 15 Mei 1884 (Stbl. 107), a. 6.
Wiermassa.
In vroegere eeuwen heeft menig zeilschip zich met moeite een weg gebaand door deze dichte wiermassa's, maar de moderne stoomschepen wagen zich niet in de nabijheid van die taaie massa,   Natuur en Vernuft 1, 7 a [1916].
Wieroogst.
Het ys, door den wind voortgedreven, schuurt het wier met wortel en al uit den grond, en veroorzaakt dus een slegten wieroogst,   V. CUYCK, Texel 83 [1789].
Geertruida Carelsen schreef over den wieroogst, in "Eigen Haard" voor 1879, bl. 438 enz.,   E. Haard 1885, 385 b.
Wierplaat.
Zostéra marina groeit in het groot, in de Zuiderzee en op de Wadden, op de zoogenaamde wierplaten, wierbanken, wiervelden of wierwaarden,   OUDEMANS, Flora 3, 297 [1874].
Wierplant.
  KRAMERS, Ned.-Fr. Wdb. [1862].
  V. DALE [1872 ].
— Dan, vlieten ergens de woelende Wateren te sterk, en maaken ze de Gronden raauw …; dan worden de Wier-planten daar door overdekt, verminderd of vernield,   Verh. Holl. Maatsch. Weet. 20, 2, 58 [1782].
Magere kool ontstond dus uit kiezelplanten, als calamiten enz.; vette kool uit kalkplanten, als varens; graphiet alleen uit algen en conferven (wierplanten),   Boek d. Uitv. 2, 2, 96 [1865].
Wierriem, opeenhooping van wier, gewoonlijk op een ondergrond van riet, die, geplaatst tegen de buitenzijde van een aarden dijk, dient ter versterking daarvan. Vgl. wierdijk.
  KUIPERS [1901].
  V. DALE [1914].
— Het ys … krong met zulken gewelt tegens de palen en wierriem, dat alles kraakten en scheurden daar het ys aan en by quam,   BURGER, Chron. v. Medenbl. 330 [1710].
Dat geen Wierriemen kunnen worden staande gehouden, sonder Paalwerk, of een groote quantiteyt Steen,   Remarques Zeedyck Noorder-Coggen 6 [1737].
Daar weinig of geen Voorland voor de Dyken is, worden de Wierriemen niet zelden, door den slag van 't zeewater, uitgehold, en voor over in zee gestort,   CHOMEL, Verv. [1793].
Het Buitenveld is in het jaar 1849 bedijkt door een aarden dijk, gedeeltelijk met een wierriem er voor,   G. DE VRIES, Zeew. 635 [1864].
Die aanleg van wierriemen dagteekent reeds van het laatst der 13de eeuw, toen in 1288 de West-Friezen door Floris V genoodzaakt werden hun dijken te versterken,   BLINK, Nederl. 3, 116 [1892].
De grond sluit tegen den wierriem aan met eene vrij sterk naar binnen afwaterende helling, om te voorkomen dat het over den muur slaande water tusschen dezen en den aarden dijk doordringe,   BEEKMAN, Dijk- en Waterschapsr. 1791 [1907].
Wierschuit, vaartuig dat bij de wiermaaierij gebruikt wordt.
Wierschuitje van Wieringen,   V. KONIJNENBURG, Scheepsb. 3, 86 [1907].
Wiersoort.
De eetbare wiersoort; Parmelia of Lecanora esculenta,   Jaarb. W. en K. 996 [1852].
Onder den naam van agar-agar verzamelen de Maleijers eene wiersoort,   Plocaria candida, Ts. Nijverh. 1864, 2, 151.
Wiersoort in den vorm van een trompet of olifantssnuit,   Eerste Schipv. 1, 4 [1915].
Wierstank.
Zy … verklaarden … gezien te hebben, dat al wat in het Schip is, door den Wierstank beslaat; dat het Zilver zwart wordt, en het Koper ingevreeten,   Verh. Holl. Maatsch. Weet. 20, 2, 76 [1782].
Wierstruik.
Zooals een op het zonnig strand verdroogde wierstruik herleeft, wanneer de vloed hem komt omspoelen … zoo leefden de donkere pennestreken op in den rijzenden vloed van zijn gedachten,   DE WIT, Verb. Br. 96 [1899].
Wiervak, wierriem.
Dat deselve (t.w. zekere "Wieren") door de persingh van de Aarde worden weggedrongen, gelyck sulcks aan alle uytgedolve Wiervaken klaarlyck is te sien,   Remarques Zeedyck Noorder-Coggen 8 [1737].
Men maakt … op de noodige plaatzen Wiervakken of Wierbeddingen, met of zonder steenen aan den buitenvoet der Dyken, gelyk ik op Wieringen, en tusschen Enkhuizen en Medemblik heb waargenomen,   Verh. Holl. Maatsch. Weet. 20, 2, 98 [1782].
Wierveld, uitgestrektheid van wierplanten.
Wie … naar het gemelde Eiland, in den zomer, ten schepe gaat, ziet, op zyne vaart, ter diepte van drie tot zes voeten, eindelooze Wiervelden, die den bodem der Zee beslaan,   Verh. Holl. Maatsch. Weet. 20, 2, 56 [1782].
Wanneer dan de Slik-gronden, waar de beste Wiervelden vallen, bewaard worden, verbeteren, of aangroejen; dan heeft men daar … eene vermeerdering van dit Gewas te wagten,   20, 2, 124 [1782].
Zostéra marina groeit in het groot, in de Zuiderzee en op de Wadden, op de zoogenaamde wierplaten, wierbanken, wiervelden of wierwaarden, te zamen 43 in getal, en eene oppervlakte beslaande van 6550 hectaren,   OUDEMANS, Flora 3, 297 [1874].
Wiervisscher, pers. die beroepshalve wier maait en inzamelt; wiermaaier.
De smalle Bladeren en Zaadstengels ontduiken … de handen van den Wier-Visscher; zy gaan verlooren,   Verh. Holl. Maatsch. Weet. 20, 2, 68 [1782].
Wiervisscherij.
Daar de Scheepen ter Wiervisschery, met styve Winden, ten anker liggende, altoos op den Wind liggen …; daar zy, met Wier beladen, zelden lang of niet aan paalen vast aan de wal liggen; daar zy geene ongemeen verre reizen doen,   Verh. Holl. Maatsch. Weet. 20, 2, 81 [1782].
Wierwaard, ondiepe plaats in een water waarvan het oppervlak ter plekke bedekt is met wierplanten.
Dat eenige Wyerhaelders hen vervorderen by tyden van goeden Weere die Wyere onder 't water inde Wyerwaerden af te mayen,   Gr. Placaetb. 2, 2059 [1547].
Op wierwaerden mogen geen vogelaers gaen vogelen,   V. ZURCK, Cod. Bat. 750 [1711].
Zostéra marina groeit … op de zoogenaamde wierplaten, wierbanken, wiervelden of wierwaarden,   OUDEMANS, Flora 3, 297 [1874].
Wij moeten ten slotte nog het oog vestigen op een eigenaardigen plantengroei, welken men in de noordelijke helft der Zuiderzee vindt, en die bepaalde ondiepe plekken van dit water een geheel bijzonder karakter geeft. Het zijn de zoogenaamde wierwaarden,   BLINK, Nederl. 3, 113 [1892].
Wierwerk, hetz. als wierriem.
Aengaende die wierwercken, zullen voertaen naer de bestedinghe oft ordonnantie daer op gemaeckt, op keur hoechde ende dicte, volmaeckt moeten zyn voor Sinte Michaels dach,   in BEEKMAN, Dijk- en Waterschapsr. 1793 [1547].
Wilde ik dan myne verwondering in dit slag van zaaken (betr. het nut van zeewier) telkens nieuw maaken, ik hadt my maar tot een Wierwerk te wenden, en ze werdt in my herbooren,   Verh. Holl. Maatsch. Weet. 20, 2, 94 [1782].
Wierzode, zie voor een aanh. onder wierdragend.
Wierzwam, zekere klasse van zwammen (Phycomycetes), die dusdanige overeenkomsten met wierplanten vertoont dat zij als biologische schakel opgevat wordt.
Phycomycetes. Deze Fungi (woordelijk vertaald "Wierzwammen") sluiten zich door de Saprolegniaceeën aan de Wieren aan. Zij zijn draderig van aard, ontwikkelen zich, in het water of in de lucht, op doode of levende organismen, en vermenigvuldigen zich door meer dan ééne soort van sporen,   OUDEMANS, Leerb. 2, 1, 143 [1868].
Phycomycetes. (Wierzwammen.) Eéncellige organismen, die den overgang van de Wieren tot de Zwammen helpen vormen en waarvan sommigen dan ook in water ondergedoken leven,   OUDEMANS en DE VRIES, Leerb. 2, 370 [1896].
De laagstontwikkelde draadzwammen zijn de ééncellige Phycomyceten of wierzwammen; het zijn vertakte draden, waarin slechts tusschenwandjes ontstaan bij de vorming van zwermsporen, konidiën of geslachtsorganen,   4, 165 [1908].
— Eumyceten of Draadzwammen. In tegenstelling met de wierzwammen bezitten deze een geleed mycelium, d.w.z. in de draden (hyphen) bevinden zich dwarswandjes, waardoor zij in cellen verdeeld worden,   COOL en V.D. LEK, Paddenst. 50 [1913].
Vroeger meende men, dat een geslachtelijke voortplanting slechts bij één groep van schimmels voorkwam, namelijk bij de zoogenaamde wierzwammen,   V. Gorkom's O.-I. Cult. 1, 375 [1917].

Aanvulling bij WIERI

Samenst. Wierdraad, draad waaruit een wierplant bestaat.
De wijze waarop de wanden der cellen doorboord zijn, doet vermoeden, dat men hier met Phycomycetes of wierzwammen te doen heeft. Deze worden aldus genoemd omdat de hyphen ééncellig en niet dooreengeweven zijn, waardoor ze op wierdraden gelijken,   V.D. VLERK en KUENEN, Geheimschr. d. Aarde 75 [1940].
Behalve de detrituseters zijn er nog de herbivoren op het wad, die het dunne laagje microscopische wierdraadjes en Diatomeeënneerslag afgrazen,   MAKKINK, Vogels Wadden 28 [1949].
De trekkracht die deze wieren dan ontwikkelen is proefondervindelijk vastgesteld op 1 tot enkele grammen per wierdraad,   Deltawerken 23, 121 [1963].
© 2007 INL. Artikel gepubliceerd in 1991.